Пелтечење кај децата: кога е нормална фаза, а кога треба да побарате помош?  

Генетика, стрес и развој на говорот – што треба да знаат родителите за првите знаци и навремена реакција.

Причината за пелтечењето не е целосно позната. Сепак, стручњаците посочуваат дека истражувањата укажуваат на постоење генетска предиспозиција. Истовремено, не се исклучува ни влијанието на средината, која може да делува како тригер – особено ако детето се соочило со стресна ситуација.

Први знаци што не треба да се игнорираат

Покрај повторување на гласови или слогови, може да се појави и т.н. секундарно однесување – тикови, претерано трепкање или неволни движења со главата.

Кога станува збор за говорниот развој, важно е родителите да знаат дека секое дете се развива со свое темпо. Некои го изговараат првиот збор веќе на девет месеци, додека кај други тоа се случува околу втората година – и двете ситуации може да бидат во рамки на нормалата.

Сепак, постојат одредени развојни насоки што можат да помогнат да се следи напредокот.

  • До осмиот месец, детето треба да реагира на гласовни поттици, да гуга и да изговара одделни слогови.
  • Околу 21. месец, треба да користи најмалку осум зборови со значење, да имитира звуци од околината, да именува предмети и да формира едноставни реченици како „дај ми“ или „ајде мамо“.
  • Од втората до четвртата година, детето постепено треба да користи појасни и поцелосни реченици и континуирано да го збогатува својот речник.

Доколку забележите отстапувања во говорот, изразено пелтечење или нагласена брзоплетост, препорачливо е навремено да се консултирате со стручно лице.

Колку е често пелтечењето?

Пелтечењето е релативно честа појава во раното детство. Истражување спроведено на Универзитетот во Мелбурн покажува дека околу 11% од децата на четиригодишна возраст се соочуваат со ова говорно нарушување.

Најчесто се јавува на возраст меѓу втората и петтата година. Добрата вест е дека кај голем дел од децата пелтечењето спонтано исчезнува со растот и развојот. Почесто се јавува кај момчињата отколку кај девојчињата.

Стручњаците нагласуваат дека во најголем број случаи пелтечењето не остава трајни социјални или емоционални последици подоцна во животот – особено кога детето добива поддршка, разбирање и, доколку е потребно, навремена стручна помош.

Најважно е родителите внимателно да го следат развојот на говорот, но без паника. Раното препознавање и смирената реакција се клучни за детето да ја добие вистинската поддршка во вистинско време.