Постпородилната депресија најчесто се поврзува со периодот веднаш по раѓањето. Тоа е време исполнето со многу промени, недостиг од сон, постојано менување пелени, носење на бебето и плачење – па сосема е разбирливо токму тогаш да се појават тешки емоции.
Кога полека ќе излеземе од тие непроспиени ноќи и напорниот почеток, многу мајки чувствуваат дека работите барем малку се олеснуваат. Затоа често мислиме дека ризикот од постпородилна депресија поминал.
Но што ако тагата и тешките чувства се појават подоцна? Што ако жената почне да се чувствува лошо дури по шест месеци или околу првиот роденден на детето?
Иако дијагностички се дефинира како депресија што започнува во текот на бременоста или во првите четири недели по породувањето, во пракса работите не се секогаш толку едноставни. Симптомите може да се појават и многу подоцна.
Според д-р Закари Рубео, специјалист по матерално-фетална медицина, некои истражувања покажуваат дека симптомите може да се развијат три, шест, па дури и до 12 месеци по раѓањето. Дури и по тој период, ако постојат симптоми поврзани со бременоста или постпородилниот период, тие заслужуваат внимание.
Психијатарката д-р Кетрин Бирндорф објаснува дека ваквите состојби може да се појават во различно време, сè додека имаат врска со периодот на бременост, породување или раното мајчинство.
„Ако некој дојде години подоцна и опише депресија која започнала по раѓањето на децата, најверојатно станува збор за нелекувана постпородилна депресија“, објаснува таа.
Со други зборови, ако тешките чувства започнале во периодот кога жената се прилагодувала на мајчинството, тоа е важно – дури и ако тогаш не било препознаено или дијагностицирано.
Истражувањата покажуваат дека околу 10 до 20 проценти од новите мајки во светот доживуваат постпородилна депресија, но многу експерти сметаат дека вистинската бројка е поголема. Според проценките, оваа состојба може да ја искуси дури една од три жени.
Причината е што постпородилната депресија често останува непрепознаена, недоволно дијагностицирана и недоволно лекувана.
Зошто симптомите може да се појават подоцна
Не постои една единствена причина за подоцнежна појава на постпородилна депресија. Најчесто станува збор за комбинација од хормонални промени, исцрпеност и насобран стрес.
Кога околината мисли дека „најтешкиот период поминал“, поддршката што мајката ја имала на почетокот често се намалува. Во тој момент жената може да се почувствува осамено и преоптоварено.
Дополнително, симптомите не се секогаш лесно препознатливи. Постпородилната депресија не мора да изгледа како неконтролирано плачење. Понекогаш се манифестира како раздразливост, чувство на празнина или впечаток дека сè е потешко отколку што треба да биде.
Освен депресија, може да се појават и анксиозност, опсесивно-компулсивни симптоми, посттрауматски стрес или дури психотични симптоми. Жените може да почувствуваат и силен замор, проблеми со концентрацијата, немир, чувство на вина или промени во телесната тежина кои не се поврзани со исхраната.
Ако препознаете некои од овие симптоми и сметате дека на некој начин се поврзани со бременоста или периодот по породувањето, важно е да не ги задржувате за себе.
Мајчинството носи многу промени – во хормоните, расположението, сонот, па дури и во личниот идентитет. Ако се промени и менталното здравје, дури и месеци подоцна, тоа не е личен неуспех. Тоа е знак дека е потребна стручна помош и поддршка.
