Синдромот на токсичен шок е потенцијално смртоносно заболување предизвикано од токсини (отрови) што ги создаваат два вида бактерии: Staphylococcus aureus и Streptococcus pyogenes. Првпат е препознаен во 1978 година кај деца и возрасни. Мнозинството од раните случаи биле поврзани со Staphylococcus aureus кај тинејџерки и млади жени кои користеле високоапсорбирачки вагинални тампони за време на менструација.
Иако употребата на тампони (особено нивната подолга употреба) сè уште може да го зголеми ризикот од појава на синдром на токсичен шок, денес има помалку случаи поврзани со тампони. Идентификувани се и други фактори на ризик, како што се неодамнешна употреба на методи за контрацепција (на пример, дијафрагма или вагинален сунѓер), хируршки интервенции, неодамнешно породување и тековна инфекција со бактерии како Staphylococcus aureus. Кога синдромот на токсичен шок се јавува кај мали деца, понекогаш е присутен истовремено со инфекција со варичела (вирусот што предизвикува овчи сипаници).
Знаци и симптоми
Знаците и симптомите на синдромот на токсичен шок се развиваат брзо, најчесто започнувајќи со висока телесна температура (најмалку 38,9 °C), која понекогаш е проследена со треска.
Другите знаци и симптоми може да варираат во зависност од типот на бактеријата и може да вклучуваат:
- црвен осип на кожата што наликува на изгореница од сонце,
- црвенило на очите (конјунктивитис),
- воденеста дијареја,
- повраќање,
- силни болки во мускулите,
- конфузија,
- низок крвен притисок.
Една недела или повеќе по појавата на осипот, кожата околу ноктите може да почне да се лупи. Потоа, како што инфекцијата напредува, започнува лупење и на кожата на дланките и стапалата.
Доколку кај детето се развие синдром на токсичен шок, неопходна е хоспитализација. Ќе се спроведе терапија со антибиотици, како што се нафцилин, пеницилин или клиндамицин, во период од најмалку 10 до 14 дена
Синдромот на токсичен шок може да зафати повеќе органи во телото, вклучувајќи ги белите дробови, цревата, мозокот и бубрезите. Компликациите се предизвикани од пад на крвниот притисок (хипотензија), како и од директното дејство на токсините, што ги прави органите посклони кон откажување. Во такви случаи може да биде потребна употреба на респиратор или дијализа. Иако некои лица умираат од синдром на токсичен шок, вкупната стапка на смртност е помала од 5 %. Ризикот од смртен исход е поголем кај возрасните отколку кај децата и зависи од тоа кои органи се зафатени.
Кога да се јавите кај педијатар
Синдромот на токсичен шок е сериозна состојба која бара итна лекарска помош. Доколку вашето дете ги има овие симптоми, веднаш контактирајте го вашиот педијатар.
Како се поставува дијагнозата?
Лекарот ќе ги процени знаците и симптомите кај детето. Педијатарот ќе побара лабораториски испитувања на крвта и микробиолошки култури за да се утврди дејството на токсините и присуството на бактериите (Staphylococcus aureus и Streptococcus pyogenes) одговорни за синдромот на токсичен шок.
Третман
Доколку кај детето се развие синдром на токсичен шок, неопходна е хоспитализација. Ќе се спроведе терапија со антибиотици, како што се нафцилин, пеницилин или клиндамицин, во период од најмалку 10 до 14 дена.
Кога синдромот на токсичен шок се јавува кај мали деца, понекогаш е присутен истовремено со инфекција со варичела (вирусот што предизвикува овчи сипаници)
Потребен е и поддржувачки третман, како интравенска примена на течности и стабилизирање на крвниот притисок со лекови. Во случаи на бубрежна слабост може да биде потребна дијализа, а при откажување на белите дробови – употреба на респиратор.
Може да се примени и интравенски имуноглобулин за неутрализирање на бактериските токсини во крвта и за побрзо закрепнување.
Превенција
Доколку вашата тинејџерка користи тампони, важно е тие да се избираат внимателно. Производителите на тампони го променија начинот на изработка со цел да се намали нивната апсорпција, што значително го намали бројот на случаи на синдром на токсичен шок поврзани со нивната употреба. Препорачливо е да се користат тампони со ниска апсорпција и да се менуваат редовно.
(Извор: Американска академија за педијатрија)
Прочитајте и…
