Секој родител сака да воспитa љубезно, емпатично и добро дете. Затоа сознанието дека токму неговото дете навредува, понижува или малтретира други деца може да биде шокантно и болно.
Иако многумина веруваат дека насилничкото однесување е ретко, истражување објавено во American Journal of Public Health покажува дека дури 20% од децата во одреден период од школувањето учествуваат во некаква форма на малтретирање.
Стручњаците предупредуваат дека причините за ваквото однесување често не се „лош карактер“, туку емоционални проблеми, несигурност и однесувања што децата ги учат дома.
Кога детето се чувствува невидливо
Клиничкиот пдсихолог Амбер Торнтон објаснува дека децата често малтретираат други за да се почувствуваат помоќно и посигурно.
„Кога детето се чувствува лошо одвнатре, понекогаш се обидува и другите да се чувствуваат така“, вели таа.
Според неа, проблемот често започнува кога детските чувства постојано се игнорираат, омаловажуваат или казнуваат.
Груби критики, викање, исмејување или реченици кажани „на шега“ можат да остават силни последици врз самодовербата на детето.
Децата го копираат она што го гледаат
Советничката за ментално здравје Анита Пауел вели дека децата често ги повторуваат моделите на однесување што ги гледаат дома.
Ако растат во средина со викање, омаловажување или агресивна комуникација, тие може да почнат да мислат дека тоа е нормален начин на однесување кон другите.
Истражувањата покажуваат дека децата имаат помал ризик да станат насилни кога родителите се истовремено доследни, топли и емоционално достапни.
Што е важно да прават родителите?
- Да ги слушаат чувствата на детето без потсмев
- Да покажуваат почит во секојдневната комуникација
- Да му помогнат на детето да зборува за лутината, тагата и стравовите
- Да поставуваат граници без понижување
- Да бидат пример за здраво решавање конфликти
Пауел нагласува дека децата треба да знаат дека имаат безбеден простор каде можат да ги изразат сите емоции – без страв од осуда.
Ако детето веќе покажува насилно однесување
Стручњаците советуваат родителите прво да се обидат да разберат што се случува со детето, наместо веднаш да реагираат само со казна.
„Започнете разговор со љубопитност и грижа, а не само со лутина“, советува Торнтон.
Прашањата за тоа како се чувствува детето, што го мачи и што довело до таквото однесување можат да откријат многу повеќе од самата ситуација.
Кај некои деца ќе помогнат искрените разговори и поголема емоционална поддршка, додека кај други може да биде потребна и стручна помош.
Најважната порака
Психолозите нагласуваат дека децата кои се чувствуваат слушнато, прифатено и емоционално безбедно имаат многу помала потреба да повредуваат други.
Затоа, понекогаш најсилната превенција против насилството започнува токму дома – со разбирање, присутност и начинoт на кој разговараме со своето дете.
