Секој родител сака да одгледа самоуверено дете, но стручњаците предупредуваат дека постои голема разлика меѓу здраво самопочитување и одгледување дете кое верува дека правилата не важат за него. Психолозите сè почесто зборуваат за тоа како одредени воспитни модели можат да придонесат за развој на нарцисоидни особини.
Клиничкиот психолог д-р Шахрзад Џалали објаснува дека малите деца природно го гледаат светот од своја перспектива, но проблемот настанува ако не научат да се справуваат со фрустрација, граници и туѓи емоции.
„Малото дете природно е насочено кон себе – така се развива егото. Проблемот е ако остане таму“, вели Џалали.
Таа додава дека децата со текот на растењето треба да научат да прифатат „не“, да се справуваат со разочарување и да разберат дека и другите имаат чувства и потреби.
1. Граници + поврзаност со родителот
Според психологот, еден од најчестите проблеми е кога детето почнува да верува дека за него не важат правила.
Затоа се важни доследни граници и одговорност, но тие сами по себе не се доволни.
„Без граници детето ја губи врската со реалноста. Но без емоционална поврзаност, границите стануваат срам“, објаснува таа.
Клучот е комбинација од двете: „Те сакам, но ова однесување не е во ред.“
2. Пофалете го трудот, не само резултатот
Вториот важен елемент е начинот на пофалување.
Децата кои чувствуваат дека вредат само кога успеваат, лесно развиваат потреба од постојано одобрување.
„Ако детето мисли дека вреди само кога успева, развива ‘перформанс’, а не стабилна личност“, вели Џалали.
Пофалувањето на трудот им помага на децата да ја задржат самовредноста и кога ќе погрешат или не успеат.
3. Емпатијата се учи преку однос
Емпатијата не се учи со наредби, туку преку искуство.
„Детето учи емпатија кога се чувствува разбрано“, објаснува таа.
Кога неговите емоции се прифатени, полесно почнува да ги препознава и кај другите.
Прашања како „Како мислиш дека се чувствувала таа личност?“ помагаат емпатијата да се развие природно.
„Нарцизмот не е исто што и самодоверба“
Психологот нагласува дека нарцисоидните особини не се појавуваат само кај „претерано пофалени“ деца.
„Често ги гледам и кај деца што се чувствувале невидливо или емоционално запоставено“, вели таа.
Според неа, нарцизмот најчесто не е вистинска самодоверба, туку одбранбен механизам зад кој стои несигурност.
Наместо да се стремат кон „совршено самоуверено дете“, родителите треба да се фокусираат на нешто поважно – дете кое може да прифати „не“, да се справи со разочарување и да ги почитува и своите и туѓите потреби.
Како што вели психологот: Важно е детето да се гледа реално – со љубов, но без претерување.
