Овчите сипаници (варичела) и ентероколитите се најчестите заразни заболувања за месец април, според најновиот месечен билтен на Институтот за јавно здравје на РСМ. Во април 2026 година се регистрирани вкупно 936 заболени лица, а иако бројот на заболени е зголемен за 16,7 % во споредба со март, тој е сепак помал за речиси 17 % во однос на истиот месец минатата година. Највисока инциденца (зачестеност) на ниво на градови е забележана во Свети Николе, додека на ниво на центри води Битола. Важно е да се истакне дека во овој месец не се регистрирани смртни случаи од акутни заразни заболувања.
Овчите сипаници (варичела) се убедливо најдоминантното заболување во изминатиот месец. Со вкупно 397 пријавени случаи, тие го заземаат првото место на листата и сочинуваат дури 42,4 % од сите регистрирани заразни болести во април. Иако бројот на заболени од сипаници е пораснат за околу 13 % во однос на претходниот месец, долгорочниот тренд е во опаѓање — оваа година има за 20,3 % помалку случаи во споредба со истиот период лани. Тие доминираат во групата на капкови заболувања, каде што учествуваат со над 90 % од случаите.
Покрај овчите сипаници, на второ место на најчести заразни заболувања се ентероколитите (стомачни проблеми) со 316 случаи, како и епидемијата на салмонелоза во Битола, каде биле зафатени 200 лица во рударско-енергетски комбинат. Регистриран е и еден случај на маларија кај маж од Делчево, кој се вратил од Африка. Што се однесува до грипот, во април се пријавени 507 лица, најмногу во Скопје, но без смртни последици. Состојбата со КОВИД-19 останува на ниско ниво со само 5 регистрирани случаи во текот на целиот месец.
Ентероколитите кај децата најчесто започнуваат нагло со дијареја, повраќање, болки во стомакот и покачена температура, а најголемата опасност е брзата дехидратација, особено кај доенчињата и малите деца
Овчи сипаници: Најчесто заболуваат деца од 5 до 9 години
„Варичела или овчи сипаници е вирусна заразна болест од групата на осипни трески предизвикана од страна на варичела зостер вирусот. Тој е ДНК вирус, член на фамилијата Herpesviridae и предизвикува два различни ентитети односно болести, а тоа се: варичелата и херпес зостерот“, истакна науч. сор. д-р сци. Сања Петрушевска-Маринковиќ, инфектолог, во претходно интервју за Педијатар.мк.
Кај лица без имун дефицит варичелата е бенигна болест со доста низок морталитет. Но кај имунодефицитните лица, новороденчињата и бремените жени може да се развијат тешки форми кои може да завршат и смртно. Од варичела заболуваат и возрасните кои не ја прележале болеста на детска возраст, кај кои истата е со потешка клиничка презентација и доста често се јавуваат компликации
Д-р сци. Петрушевска-Маринковиќ вели дека пренесувањето на болеста е аерокапково, односно преку воздухот со кивање и кашлање или преку кожните промени кои постојат на кожата или лезиите на слузокожата. „Изворот на зараза е само човекот. Најчесто заболуваат деца од 5 до 9 години и тие сочинуваат 50 % од сите заболени. Но, по нив најголем е бројот на деца од 1 до 4 години, како и оние од 10 до 14 години. Кај лица без имун дефицит варичелата е бенигна болест со доста низок морталитет. Но, кај имунодефицитните лица, новороденчињата и бремените жени може да се развијат тешки форми кои може да завршат и смртно. Од варичела заболуваат и возрасните кои не ја прележале болеста на детска возраст, кај кои истата е со потешка клиничка презентација и доста често се јавуваат компликации“, објаснува докторката.
Ентероколити: Најголемата опасност е брзата дехидратација
Ентероколитите кај децата најчесто започнуваат нагло со дијареја, повраќање, болки во стомакот и покачена температура, а најголемата опасност е брзата дехидратација, особено кај доенчињата и малите деца. Навремената рехидратација со мали и чести голтки вода или електролитни раствори е од особено значење. Во исхраната се препорачуваат лесно сварливи намирници како ориз, компир, банана, двопек и супи, додека слатки пијалаци, газирани сокови и тешка мрсна храна треба да се избегнуваат.
Превенцијата останува клучна: редовно и правилно миење раце, безбедна подготовка и чување на храната, како и вакцинација против ротавирус кај најмалите. Родителите треба внимателно да ги следат знаците на дехидратација – сува уста, намалено мокрење, плач без солзи, изразена поспаност или малаксаност – и навреме да побараат лекарска помош, особено ако детето има крв во столицата, висока температура или не може да задржи течности.
