Бројни наставници ги споделиле своите забелешки за вештините на денешните деца, при што истакнуваат дека сè почесто мораат да ги учат работи кои порано се сметале за основни и кои децата ги усвојувале дома.
Од врзување врвки и закопчување јакна, до пишување сопствено име и користење основни алатки – учителите велат дека ситуацијата значително се променила во споредба со претходните генерации.
Сè помалку основни животни вештини
Наставниците од различни образовни нивоа предупредуваат дека кај децата недостигаат основни животни вештини.
„Многу мои ученици од осмо одделение не прават разлика меѓу лева и десна страна. Не знаат ниту која им е десна рака“, вели еден наставник по физичко образование.
Други посочуваат и на уште поедноставни проблеми во секојдневното функционирање.
„Ученици од петто одделение не знаеја како да користат лепак. Мислеа дека е расипан затоа што не го отвориле капачето и не ја притиснале шишенцето“, раскажува една наставничка.
Наставниците наведуваат и дека дел од децата не знаат што да направат со отпадок во рака и често прашуваат: „Што да правам со ова?“
Читање часовник и основни навики
Според нив, дури и читањето на аналоген часовник станува проблем.
„Ниту еден ученик не успеа да каже колку е часот на класичен часовник за да биде ослободен од казна“, наведува една учителка.
Воспитувачите истакнуваат дека проблемите почнуваат уште во предучилишна возраст.
„Некои деца не ги знаат основните форми, бои, домашни животни или делови од телото. Не знаат ни самостојно да јадат“, вели една воспитувачка со долгогодишно искуство.
Пад на читање и математички вештини
Наставниците забележуваат и пад во основните академски способности.
„Децата едноставно не сакаат да читаат – се откажуваат по неколку минути“, вели еден наставник.
Други посочуваат дека учениците имаат проблем и со пишување и изразување.
„Постојано морам да ги потсетувам да пишуваат со цели реченици“, вели професорка.
Проблеми се забележуваат и во математиката, каде дел од студентите не ги разбираат ниту основните поими како дропки и проценти.
„Како да ги научам алгебра ако не разбираат основи?“, вели еден предавач.
Намалена мотивација и влијание на технологијата
На факултетите, професорите зборуваат за пад на мотивацијата и зголемена зависност од технологија и вештачка интелигенција.
„Студентите сè почесто само ги исполнуваат минималните услови, без вистински интерес за учење“, вели еден професор.
Некои додаваат дека дел од работните задачи се прават со помош на вештачка интелигенција, што дополнително влијае на развојот на вештините.
Во исто време, и покрај дигиталната опкруженост, дигиталната писменост останува ниска – студентите, според професори, често не знаат ниту да зачуваат документ или да најдат фајл на компјутер.
Критики кон системот и родителството
Наставниците сметаат дека проблемот е комбинација од образовниот систем и начинот на воспитување.
Тие посочуваат дека недостигот на последици за неуспех придонесува за пад на одговорноста кај учениците.
„Децата растат со чувство дека нема последици за нивните постапки“, наведува една учителка.
Посебно се нагласува и улогата на родителите во поставување граници и развивање одговорност.
„Кажете им ‘не’ на вашите деца и поставете граници“, порачува една наставничка.
Една професорка со долгогодишно искуство заклучува дека проблемот не е нов, туку долгорочен:
„Станува збор за пад на самостојноста, одговорноста и почитта. Децата често го преземаат однесувањето што го гледаат од возрасните“, вели таа.
