Многумина веруваат дека од родителите го наследуваме само изгледот и гласот, но истражувањата покажуваат дека и начинот на воспитување може да има големо влијание врз нашата личност. Ако како возрасни се бориме со анксиозност, дел од одговорот може да се крие токму во родителските одлуки.
Истражувачите и психолозите нагласуваат дека никој намерно не им пренесува анксиозност на децата, но однесувачките обрасци често несвесно се пренесуваат. Важно е да се разбере како се случува тоа за да може овој круг да се прекине. Особено се издвојува еден стил на родителство кој може да го поттикне развојот на анксиозност кај децата.
Станува збор за т.н. „хеликоптер-родителство“ – стил во кој родителите претерано го контролираат и го штитат детето од секоја потенцијална тешкотија. Иако произлегува од добра намера, истражувањата го поврзуваат со повисоко ниво на анксиозност кај децата.
Студија од 2015 година, која опфатила 900 парови близнаци и нивните деца, покажала дека децата повеќе наликуваат на своите родители отколку на нивните близнаци, што укажува дека анксиозноста не е само генетска. Децата ги набљудуваат грижите на своите родители и почнуваат да ги усвојуваат истите обрасци на однесување.
„Децата многу добро ги препознаваат невербалните реакции“
Истражувањата покажуваат дека анксиозноста се пренесува и преку секојдневни ситуации, како што се набљудување на родителските реакции или слушање на нивните стравови. Се споменуваат и т.н. „негативни родителски однесувања“, кога родителите избегнуваат одредени ситуации поради сопствените стравови, со што им испраќаат порака на децата дека тие ситуации се опасни.
Исто така, ако родителите дозволуваат стравовите на детето да ги водат нивните одлуки, детето никогаш нема да добие можност да се соочи со нив. Студија од 2018 година, која следела 422 деца во период од осум години, покажала дека претераната контрола во раната возраст може да доведе до послаба емоционална регулација и поголеми потешкотии во училиштето и социјалните односи.
Терапевтите и психолозите истакнуваат дека децата кои немаат можност да се соочат со предизвици не ги развиваат потребните вештини за справување со стрес. „Децата многу добро ги препознаваат невербалните реакции, особено кај родителите“, објаснува психологот Алиша Х. Кларк. Таа додава дека моделирањето здрави начини на справување со анксиозноста им помага на децата да развијат сопствени стратегии.
Коавторката на истражувањето, Таила Ели, советува: „Важно е на децата да им се овозможат предизвици соодветни на нивната возраст за да научат дека можат да се справат со ситуациите.“ Психологот Ерика Волерман заклучува: „Кога правиме сè наместо децата, им порачуваме дека мислиме дека не можат сами да се снајдат и дека работите нема да бидат во ред.“
