Секогаш е убаво да се види љубезно и воспитано дете, особено денес кога често се слуша дека децата се невоспитани. Но, таа пристојност понекогаш може да оди предалеку и да крие подлабок проблем – потреба постојано да им се угодува на другите.
Децата кои претерано им угодуваат на другите често ги ставаат туѓите потреби пред своите, избегнуваат конфликти и се плашат да не разочараат некого. Наместо да бидат само љубезни, тие се обидуваат да заслужат одобрување. Со тек на време, може да почнат да веруваат дека вредат само кога им помагаат на другите.
Експертите предупредуваат дека ваквото однесување може да доведе до ниска самодоверба, анксиозност, емоционална исцрпеност и проблеми во односите во иднина. Овие деца често потешко велат „не“ и се поподложни на манипулација.
Знаци дека детето премногу им угодува на другите
- Често се извинува, дури и кога нема потреба
- Постојано бара потврда („Дали е ова во ред?“, „Дали си лут/а на мене?“)
- Ретко одбива нешто, дури и кога не сака
- Прави работи само за да им се допадне на другите
- Избегнува конфликти по секоја цена
- Има тешкотии да постави граници и презема повеќе отколку што може
Разликата е во тоа што овие деца не се само љубезни, туку ги жртвуваат сопствените потреби за да им угодат на другите – било да се врсници или возрасни. На ова често влијаат воспитувањето и очекувањата да бидат „совршени“.
Како да му се помогне на детето да постави здрави граници
Експертите советуваат родителите активно да работат на развивање на самодовербата и асертивноста кај детето:
- Да се моделира кажување „не“ на љубезен, но цврст начин
- Да се поттикнува детето да се заземе за себе, а не само да им помага на другите
- Да се прифатат и нормализираат сите емоции – и непријатните
- Да се укаже дека не мора секогаш да се извинува
- Да се нагласи дека љубовта од родителите е безусловна
- Да се објасни дека грешките се нормален дел од растењето
Најважно е детето да разбере дека не мора да биде совршено за да биде сакано. Кога ќе научи да ги препознае сопствените потреби и да ги изрази, ќе изгради поздрави односи и посилна самодоверба.
Иако љубезноста е важна вредност, вистинската цел е детето да научи рамнотежа – да биде добро кон другите, но и кон себе.
