Начинот на кој родителите комуницираат со своите деца има огромно влијание врз формирањето на нивната личност и вредности. Иако психолозите поттикнуваат што повеќе разговори со децата поради развојот на мозокот и емоционалната интелигенција, некои реченици – дури и кога се кажани со најдобри намери – можат да создадат чувство на претерана важност и разгаленост.
Иако и други фактори имаат влијание, семејната средина што ја создаваат родителите е клучна за развојот на одговорноста, емпатијата и отпорноста кај децата.
„Го заслужуваш тоа затоа што го сакаш“
Една од најважните лекции што родителите можат да им ја пренесат на децата е трпението. Тоа е доблест која ги учи да не се откажуваат кога работите стануваат тешки и им помага во односите со врсниците.
Но, кога на детето му се кажува дека заслужува нешто само затоа што го посакува, тоа учи дека трпението не е важно. Со текот на времето почнува да очекува неговите желби веднаш да бидат исполнети, што може да создаде чувство на привилегираност и разгаленост.
„Не грижи се за правилата, прави го она што те прави среќен“
Правилата постојат за сите. Пораката дека детето може да ги игнорира и да прави што сака долгорочно може да биде штетна.
Децата растат и сфаќаат дека не можат секогаш да го добијат она што го сакаат. За успешен живот им се потребни социјални вештини како емпатија, соработка и почитување на другите.
Секој родител сака неговото дете да биде среќно, но среќата може да се пронајде и во рамките на поставените граници и правила.
„Не мора да се извиниш ако не си го мислел тоа“
Децата треба да научат дека е важно да ги поправаат нарушените односи, дури и кога не мислат дека направиле нешто погрешно.
Кога нечии чувства се повредени, извинувањето е знак на почит и емпатија. Иако намерата можеби не била некого да повредиме, последицата сепак постои.
Способноста да се извиниме не е важна само за градење добри односи со другите, туку и за полесно добивање разбирање и простување кога самите ќе згрешиме.
„Јас ќе го средам тоа, не мора ти да се мачиш“
Понекогаш на децата им е потребна помош за да ги исправат своите грешки, но родителите не треба секогаш да ја преземаат таа улога.
Кога постојано им порачуваме дека не треба ни да се обидат сами, им ја одземаме можноста да научат колку е важно да се соочат со сопствените грешки и да ги поправат.
На тој начин им се ускратува можноста да развијат вештини за решавање проблеми и емоционална отпорност. Колку почесто самостојно ги надминуваат предизвиците, толку посамоуверени и понезависни стануваат.
„Подобар си од сите други“
Едно е да се гради самодовербата на детето, а сосема друго да се убедува дека е подобро од сите останати.
Кога родителите постојано му порачуваат дека е супериорно во сè, детето почнува да верува дека е над другите. Освен тоа, му станува потешко да учи од луѓето околу себе.
Таквите деца често развиваат страв од неуспех бидејќи цел живот слушале колку се „посебни“. Подоцна можат да станат перфекционисти кои тешко ги поднесуваат грешките и разочарувањата.
„Не е важно да кажеш благодарам“
Благодарноста и препознавањето на туѓата помош се основни животни вештини што секое дете треба да ги научи.
Тие помагаат во развојот на емпатијата и го намалуваат чувството на привилегираност. Ако детето не се учи да каже „благодарам“, може да не ја цени помошта што ја добива од другите.
Со текот на времето, таквото однесување може да создаде впечаток на неблагодарност и разгаленост.
„Не мора да се трудиш ако ти е тешко“
Животот е исполнет со предизвици, а единствениот начин да ги надминеме е да се соочиме со нив.
Откажувањето при првата пречка ретко е решение. Иако прекумерниот притисок врз децата не е добар, важно е тие да научат што значат истрајноста и отпорноста.
Кога детето постојано слуша дека не мора да продолжи ако нешто е тешко, учи дека откажувањето е полесен избор од преземањето одговорност.
„Не ги слушај оние што не се согласуваат со тебе“
Кога ги учиме децата да ги игнорираат сите што имаат различно мислење, им испраќаме порака дека секое несогласување е знак на непочитување.
На тој начин им ја одземаме можноста да научат како да водат здрава дискусија, да слушаат различни ставови и да развијат критичко размислување.
Како возрасни, тие можат да се затворат во круг на луѓе кои секогаш се согласуваат со нив, пропуштајќи можности за личен раст и учење.
„Не грижи се колку чини“
Децата кои никогаш не учат за вредноста на парите лесно можат да развијат став дека сè им е достапно без ограничувања.
Тоа им отежнува да разберат дека за некои работи треба да се штеди, да се чека и да се вложува труд.
Ако пораснат без свест за цената и вредноста на работите, потешко ќе прават разлика помеѓу желбите и вистинските потреби.
Освен тоа, може да не го ценат трудот што родителите го вложуваат за да им обезбедат одредени работи и искуства.
Родителските зборови имаат огромна моќ. Затоа е важно пораките што им ги испраќаме на децата да поттикнуваат одговорност, емпатија, благодарност и истрајност – особини кои ќе им помогнат да станат самостојни и успешни возрасни личности.
