Со оглед на тоа што сезоната на полен во Европа започнува порано и трае подолго, лицата со алергии се соочуваат со сè поголем предизвик. Сепак, неколку мали навики можат да направат значајна разлика.
Убавото време се стабилизира, а со подолгите вечери и повисоките температури, пролетта носи и еден помалку добредојден подарок: алергиите. Секоја година, милиони луѓе го заменуваат кивањето од зимските настинки со кивањето од полен. Со доаѓањето на пролетта, дрвјата започнуваат со своето годишно ослободување полен, почнувајќи со лешникот и евлата, проследени со брезата, јасенот и дабот во текот на пролетта, пред тревите да ја преземат улогата во лето.
Април е еден од најкритичните месеци за лицата со алергија на полен
Алергијата на полен се активира кога честичките во воздухот доаѓаат во контакт со респираторниот тракт и очите. Имунолошкиот систем тогаш може да реагира и да ослободи хистамин, кој предизвикува воспаление, доведува до ширење на крвните садови и предизвикува течење на носот, солзење и печење на очите.
Почетокот, времетраењето и интензитетот на сезоната на полен варираат секоја година и зависат од временските услови и од физиолошките циклуси на растенијата. „Дрвјата се природни организми; тие всушност следат циклус на производство на полен со посилни години, по кои следува послаба година, кога создаваат и акумулираат енергија“, изјави Аста Тивари, научник во единицата за микологија и аеробиологија при белгискиот Институт за јавно здравје Sciensano, за Euronews Health.
Дали сезоните на полен стануваат поинтензивни?
Преваленцијата на алергија на полен кај европското население се проценува на 40 проценти, што ја прави една од најчестите алергии во регионот. Поголема застапеност се забележува во урбаните средини поради фактори како загадувањето и промените во начинот на живот.
„Ако ги погледнеме резултатите од последната деценија, гледаме дека сезоните на полен стануваат подолги, започнуваат малку порано и интензитетот на поленот се зголемува“, вели Тивари. Таа додава дека ова е потенцијално поврзано со климатските промени, бидејќи повисоките температури се идеални за растенијата да процутат порано.
Алергиските реакции на полен можат да влијаат врз сонот, да го нарушат менталното здравје и да го намалат квалитетот на животот, како и да предизвикаат намалена продуктивност или послаб училиштен успех кај децата, според European Climate and Health Observatory
Зголемените температури и повисоката концентрација на јаглерод диоксид го стимулираат растот на растенијата и го зголемуваат производството на полен. Луѓето стануваат сè почувствителни на одреден алерген колку подолго се изложени на него, што значи дека со повеќе растенија кои произведуваат повеќе полен во подолги временски периоди, алергиите поврзани со полен ќе се зголемуваат. Истражувачите од Универзитетот во Источна Англија предвидуваат дека бројот на луѓе кои страдаат од алергии на полен од амброзија би можел да се удвои до 2050 година.
Како да се заштитиме?
Загадувањето и поленот формираат маѓепсан круг. Загадувањето на воздухот (азот диоксид, озон и честички) хемиски ги менува честичките на поленот, правејќи ги уште поалергени и поагресивни.
Алергиските реакции на полен можат да влијаат врз сонот, да го нарушат менталното здравје и да го намалат квалитетот на животот, како и да предизвикаат намалена продуктивност или послаб училиштен успех кај децата, според European Climate and Health Observatory.
Сепак, постојат чекори што луѓето можат да ги преземат за да ја минимизираат изложеноста за време на деновите со најголема концентрација на полен.
- Држете ги прозорците затворени во текот на денот. За проветрување, подобро е да се отвораат рано наутро или навечер, кога концентрацијата на полен во воздухот е пониска.
- Туширањето по враќање дома и пресоблекувањето, исто така, можат да ја намалат количината на полен што влегува во домот, а доколку е можно, подобро е алиштата да се сушат во затворен простор.
- Кога излегувате надвор, очилата за сонце можат да помогнат да се спречи навлегувањето на честички во очите. Алергените се задржуваат на површината на леќите кај контактните леќи за повеќекратна употреба, па затоа подобра опција се еднократните леќи или носењето очила.
- Според Тивари, крајбрежните области исто така можат да бидат корисни за луѓето со алергии, бидејќи морското ветре и помалата вегетација ја намалуваат количината на полен во воздухот.
Како да ги заштитиме децата?
Децата се особено чувствителни на полен, па затоа е важно да се намали нивната изложеност, особено во деновите кога концентрацијата е висока. Според насоките на Американската академија за педијатрија, најважно е да се комбинираат мерки за намалување на контактот со полен и добра хигиена по престојот на отворено.
Држете ги прозорците затворени во домот и во автомобилот, особено преку ден, и обидете се да ги ограничите активностите на отворено во периоди кога концентрацијата на полен е највисока. По враќањето дома, детето треба да се истушира, да се пресоблече во чиста облека и да се измијат лицето и рацете, со цел да се отстранат честичките полен што може да се задржале на кожата и косата.
Според насоките на Американската академија за педијатрија, најважно е да се комбинираат мерки за намалување на контактот со полен и добра хигиена по престојот на отворено
Исто така, не се препорачува сушење облека надвор, бидејќи поленот лесно се задржува на ткаенините. Редовното чистење на домот и користењето правосмукалка со филтер може дополнително да ја намали изложеноста. При излегување, очилата за сонце можат да помогнат да се заштитат очите, а капче со штитник може да го намали контактот со полен.
Доколку детето има чести симптоми како кивање, затнат нос или солзење на очите, се препорачува консултација со педијатар, кој по потреба може да препорача соодветна терапија. Исто така, корисно е да се следат дневните извештаи за полен и да се планираат активности на отворено кога нивото е пониско.
