Болеста на гребаница од мачка (cat scratch disease – CSD) е болест предизвикана од бактеријата Bartonella henselae (B. henselae). Таа предизвикува отечени лимфни јазли, џумки на вашата кожа и треска. Bartonella henselae може да ве инфицира ако мачка ве касне или изгребе, или ако лизне отворена рана што ја имате.
Болеста на гребаница од мачка има два карактеристични знака: отечени лимфни јазли и џумки под вашата кожа (папули). Џумките можат да изгледаат како осип или повеќе како јазли, и обично се во близина на инфицираната рана.
Симптоми на болеста на гребаница од мачка
Симптомите на болеста на гребаница од мачка започнуваат три до 10 дена по гребаница или рана од мачка. Тие вклучуваат:
- џумки под вашата кожа (папули) или осип,
- отечени, болни лимфни јазли,
- треска,
- болки во мускулите, коските или зглобовите,
- губење на апетитот или губење на тежината,
- замор.
Причини
Бактеријата Bartonella henselae ја предизвикува болеста на гребаница од мачка. Болвите ја шират Bartonella henselae кај мачките. Мачките (особено мачињата) можат да имаат инфекција на крвта од бактеријата без симптоми со месеци. Мачките потоа можат да ја прошират бактеријата на луѓето кога ќе ги изгребат или искасаат, или ако излижат рана што веќе ја имаат. Се смета дека и директно каснување од болва може да биде поврзано со инфекцијата, иако тоа не е целосно потврдено.
Ризик-фактори
Секој кој е во близина на мачки е под ризик од болест на гребаница од мачка. Но, најчеста е кај деца под 15 години. Лицата со ХИВ или ослабен имунолошки систем се под поголем ризик од сериозни компликации од болеста на гребаница од мачка.
Компликации
Болеста може да стане посериозна ако се прошири на други органи. Компликациите вклучуваат:
- проблеми со функцијата на мозокот (енцефалопатија),
- воспаление на срцето (ендокардитис),
- срцева слабост,
- отекување на црниот дроб и слезината (хепатоспленомегалија),
- воспаление на конјунктивата на вашето око и околните лимфни јазли (Parinaud oculoglandular syndrome),
- воспаление на мрежницата и оптичкиот нерв на вашето око (невроретинитис).
Болеста на гребаница од мачка е обично самоограничувачка — тоа значи дека поминува сама по себе без да предизвика компликации или долгорочни ефекти. Кај мал број луѓе, инфекцијата се шири на други органи, предизвикувајќи сериозна болест
Ако имате ослабен имунолошки систем, може да развиете бациларна ангиоматоза или бациларна пелиоза. Бациларната ангиоматоза предизвикува создавање на вишок крвни садови, создавајќи маси или цисти на вашите органи и коски. Може да добиете големи, подигнати џумки на вашата кожа. Во зависност од тонот на вашата кожа, тие можат да бидат потемни од околната кожа или светлоцрвени. Бациларната пелиоза предизвикува цисти исполнети со крв на вашиот црн дроб.
Како лекарите ја дијагностицираат болеста
За да дијагностицира болест на гребаница од мачка, лекарот ќе изврши физички преглед. Тој/таа ќе:
- ја погледне вашата гребаница или рана (ако ја имате),
- ја погледне вашата кожа барајќи осип или џумки,
- ги прегледа вашите лимфни јазли.
Бидејќи мачките добиваат инфекции со Bartonella henselae од болви, помала е веројатноста да ја добиете болеста од домашна мачка која никогаш не излегува надвор. Ако вашата мачка имала болви или е новопосвоена (особено маче), таа би можела да има инфекција со Bartonella henselae
Понекогаш лекарот дијагностицира болест на гребаница од мачка само со овој преглед. Лекарот, исто така, може да земе примерок од вашата крв за да тестира за знаци на инфекција со Bartonella henselae. Во ретки случаи може да се земе примерок од течност од еден од вашите лимфни јазли за да сe тестира за инфекција.
Како се лекува болеста на гребаница од мачка?
Бидејќи болеста на гребаница од мачка обично поминува сама по себе, третманот често има за цел да помогне во ублажување на вашите симптоми во меѓувреме. Вашиот лекар може да препише антибиотик за да се ослободи од бактеријата. Ова е обично само ако имате компромитиран имунолошки систем, компликации или долготрајни симптоми. Ако имате многу голем или болен лимфен јазол, вашиот лекар може да го дренира.
Како да ги ублажите симптомите дома?
Можете да ги менаџирате симптомите на болеста на гребаница од мачка дома со:
- земање лекови без рецепт за ублажување на болката,
- примена на топла облога на болните лимфни јазли.
Колку долго трае болеста на гребаница од мачка?
Отечените лимфни јазли од болеста на гребаница од мачка траат од две до осум недели. Тие обично се подобруваат сами од себе.
Болеста на гребаница од мачка е бактериска инфекција која може да ја добиете од гребаница или каснување од мачка. Мачките се инфицираат со бактеријата (Bartonella henselae) од каснување од болви. Симптомите вклучуваат осип или џумки на вашата кожа, отечени лимфни јазли и треска. Болеста на гребаница од мачка обично поминува сама по себе за неколку недели или месеци
Кога треба да посетите лекар?
Одете на лекар ако имате:
- гребаница или рана која не зараснува,
- гребаница или рана опкружена со црвена или обезбоена површина која се зголемува повеќе од два дена,
- треска која трае неколку дена,
- болни и отечени лимфни јазли,
- болка во мускулите, коските или зглобовите.
Кога треба да побарате итна помош?
Побарајте итна помош ако имате симптоми на инфекција која се проширила на други делови од вашето тело, вклучувајќи:
- висока температура,
- конфузија,
- силни главоболки,
- напади,
- болка во градите или отежнато дишење,
- абдоминална болка со гадење или повраќање.
Што може да очекувате ако имате болест на гребаница од мачка?
Болеста на гребаница од мачка е обично самоограничувачка — тоа значи дека поминува сама по себе без да предизвика компликации или долгорочни ефекти. Кај мал број луѓе, инфекцијата се шири на други органи, предизвикувајќи сериозна болест.
Може ли да се спречи болеста на гребаница од мачка?
Ако сте во близина на мачки, обидете се да избегнувате каснувања или гребаници и не дозволувајте да ви ги лижат раните што ги имате. Неколку други работи што можете да ги направите за да го намалите ризикот од инфекција вклучуваат:
- Мијте ги рацете по играње, подигнување или галење мачки или мачиња.
- Чувајте ги вашите мачки внатре за да помогнете во намалување на нивниот ризик од каснување од болви. Разговарајте со вашиот ветеринар за други начини за заштита на вашата мачка од болви.
- Не галете и не подигнувајте улични мачки или мачиња.
- Ако имате компромитиран имунолошки систем, посвојте мачка постара од една година наместо маче.
- Ако мачка ве изгребала или каснала, задолжително исчистете ја раната и набљудувајте ја. Јавете се на лекар ако развиете симптоми на CSD.
Може ли да добиете болест на гребаница од мачка од домашна мачка?
Бидејќи мачките добиваат инфекции со Bartonella henselae од болви, помала е веројатноста да добиете CSD од домашна мачка која никогаш не излегува надвор. Ако вашата мачка имала болви или е новопосвоена (особено маче), таа би можела да има инфекција со Bartonella henselae, според експертите од Cleveland Clinic.
