Развивањето на здрава поврзаност со децата, позната како сигурна приврзаност, е клучно за нивниот целокупен развој бидејќи им помага да се чувствуваат сигурно и самоуверено додека го истражуваат светот.
Децата со сигурна приврзаност подобро се справуваат со емоциите, поотпорни се и полесно создаваат цврсти пријателства. Оваа поврзаност позитивно влијае не само на нивниот однос со родителите, туку и на идните односи со пријатели и партнери.
Психолошката теорија на приврзаност објаснува на кој начин децата се поврзуваат со своите старатели и дали се чувствуваат сакано и безбедно во тој однос. Од четирите стилови на приврзаност, сигурната приврзаност се смета за најздрава основа за развој на стабилни односи во текот на животот.
„Сигурната приврзаност се развива кога родителите одговараат на потребите на детето“, вели клиничкиот психолог д-р Маја Вир.
„Клучно е тоа што со текот на времето детето развива чувство дека другите луѓе се сигурни и вредни за доверба.“
Сигурната приврзаност почнува да се формира уште во првата година од животот и се темели на биолошката потреба на детето за преживување и психолошката потреба за сигурност.
Знаци дека вашето дете има сигурна приврзаност
Според психолозите, ова се некои од најважните знаци на кои родителите треба да обрнат внимание.
- Ве доживува како сигурно засолниште
Клиничкиот психолог д-р Сара Брен објаснува дека ова често може да се забележи на игралиште.
„Детето ќе си игра, па ќе се врати кај родителот за да се почувствува сигурно, а потоа повторно ќе продолжи да истражува“, вели таа.
Со растењето, оваа потреба се менува – наместо прегратка, понекогаш е доволен само контакт со очи или кратка проверка дали родителот е тука.
- Се радува кога повторно ќе ве види
Децата со сигурна приврзаност чувствуваат радост и олеснување кога повторно ќе се сретнат со родителот по разделба, дури и ако таа била кратка.
„Ова покажува доверба и чувство на сигурност“, објаснува психологот Макс Дошеј.
- Бара утеха од вас
Кога се вознемирени, исплашени или тажни, овие деца природно се обраќаат кај родителот за поддршка.
„Тие веруваат дека нивните потреби ќе бидат слушнати и задоволени“, вели психологот д-р Хо.
- Има здрави пријателства
Уште еден важен знак е способноста детето да се справи со конфликти со другарчињата.
„Кога ќе се скараат, дали веруваат дека можат повторно да се помират? Дали можат да разберат дека другото дете можеби имало тежок ден?“, објаснува д-р Брен.
Ова покажува емпатија, доверба и чувство дека односите можат да се поправат.
- Знае да ги именува своите чувства
Децата со сигурна приврзаност уште од мали учат да зборуваат за своите емоции.
„До третата година многу деца можат да кажат дали се тажни, лути или исплашени“, вели Маја Вир.
Ова е важно бидејќи подоцна придонесува за подобро ментално и емоционално здравје.
- Полесно се опоравува по неуспех
Ако детето покажува отпорност кога нешто нема да му успее, тоа е добар знак.
„Овие деца полесно се справуваат со стрес и знаат подобро да ги регулираат емоциите затоа што имаат чувство на сигурност и доверба“, објаснува д-р Хо.
- Му недостигате кога сте разделени
Иако анксиозноста при разделување понекогаш ги загрижува родителите, таа може да биде знак за здрава поврзаност.
„Кога сме сигурно приврзани, нормално е да чувствуваме дека ни недостига саканата личност“, објаснува д-р Брен.
Поважно е како детето реагира кога повторно ќе ве види – дали се смирува и чувствува олеснување.
- Покажува нежност
Децата со сигурна приврзаност обично не се плашат да покажат љубов, нежност и блискост.
„Ако детето слободно покажува позитивни емоции и грижа за другите, тоа е одличен знак“, вели д-р Хо.
- Има емоционални испади по училиште
Иако ова не звучи како позитивен знак, психологинката Сара Брен вели дека често е токму спротивното.
„Децата цел ден се контролираат на училиште, а кога ќе се вратат дома кај личноста со која се чувствуваат безбедно – ги пуштаат сите емоции“, објаснува таа.
Тоа значи дека домот и родителот ги доживуваат како сигурно место каде можат да бидат свои.
- Самоуверено е
Децата со сигурна приврзаност најчесто имаат повеќе самодоверба.
Тие не се плашат да го кажат своето мислење, полесно ги изразуваат потребите и се чувствуваат прифатено такви какви што се.
„Овие деца често порано почнуваат отворено да зборуваат за тоа што сакаат и што им пречи“, вели Маја Вир.
Четирите стилови на приврзаност
Според психолозите, постојат четири главни стилови на приврзаност:
- сигурна,
- избегнувачка,
- анксиозна,
- дезорганизирана приврзаност.
Сигурната приврзаност се поврзува со доверба, блискост, независност и емоционална стабилност.
Избегнувачката приврзаност се карактеризира со емоционална дистанца и потиснување на чувствата.
Анксиозната приврзаност вклучува страв од напуштање и постојана потреба од блискост.
Дезорганизираната приврзаност најчесто се поврзува со тешкотии во емоционалната регулација и чувство на несигурност.
Како да поттикнете сигурна приврзаност?
Експертите советуваат:
- доследно да одговарате на потребите на детето,
- да му обезбедите безбедна средина за истражување,
- да ги признавате и прифаќате неговите емоции,
- да поминувате квалитетно време заедно,
- да бидете пример за емоционална стабилност,
- и што почесто да му кажувате дека го сакате.
„Не мора да бидете совршен родител“, вели д-р Брен.
„Најважно е да бидете присутни, искрени и подготвени да ги поправите грешките кога ќе ги направите.“
