Кон крајот на учебната година, притисокот расте – децата се уморни, родителите нервозни, а оценките стануваат главна тема во многу домови.
Во таа трка по успех, многу родители – иако со најдобра намера – прават потези што на долг рок повеќе му штетат отколку што му помагаат на детето.
Наместо да развиваат самостојност, дисциплина и здрав однос кон учењето, често создаваат:
- притисок,
- страв од грешки,
- зависност од туѓа помош,
- опсесија со оценки.
Образовниот стратег и ментор Ловро Рогуљ издвојува пет најчести грешки што родителите ги прават кога станува збор за учењето и успехот на децата.
- Премногу му помагаат на детето
Кога родителот постојано ги решава задачите наместо детето или со часови му го објаснува материјалот, несвесно му ја одзема можноста самото да развива важни вештини.
„Учењето е долг и напорен процес и детето мора постепено да научи само да размислува, анализира и бара решенија“, објаснува Рогуљ.
Ако родителот постојано ја олеснува секоја тешкотија, детето создава нереална слика дека учењето треба секогаш да биде лесно.
А во реалниот живот – не е така.
- Се фокусираат само на оценките
Едно од најчестите прашања што родителите го поставуваат по училиште е:
„Што доби денес?“
Со тоа, детето добива порака дека оценката е поважна од самиот процес на учење.
Според експертот, токму оваа опседнатост со резултатот подоцна создава:
- незадоволство,
- фрустрација,
- губење мотивација,
- чувство дека никогаш не е доволно добро.
Оценката треба да биде последица на континуиран труд, а не единствена цел.
- Му создаваат пренатрупан распоред
Премногу активности, курсеви, тренинзи и обврски можат да создадат хаос кај детето.
„Кога вниманието е поделено на премногу цели одеднаш, детето потешко се фокусира и се чувствува преоптоварено“, вели Рогуљ.
Исто така, нередот во собата, на работната маса или во просторот за учење дополнително ја намалува концентрацијата и ефикасноста.
Структурата и јасната рутина се многу важни за успешно учење.
- Го убедуваат дека е „талентирано“
Иако звучи како пофалба, постојаното повторување дека детето е „многу паметно“ или „талентирано“ може да создаде притисок.
Детето почнува да се плаши од неуспех затоа што чувствува дека мора секогаш да биде совршено.
Наместо тоа, експертите советуваат да се пофалуваат:
- трудот,
- упорноста,
- дисциплината,
- вложувањето.
Кога детето верува дека успехот доаѓа преку труд, полесно се справува со предизвици и неуспеси.
- Го наградуваат за нешто што е негова обврска
Купување подароци за добри оценки може брзо да ја уништи внатрешната мотивација на детето.
Тогаш учењето станува средство за награда, а не личен развој.
„Детето почнува да размислува само за наградата, а не за знаењето, навиките и напредокот“, предупредува Рогуљ.
Проблемот се појавува подоцна – кога животот ќе стане потежок, а веќе нема награди за секој напор.
Што им е најпотребно на децата?
Експертите велат дека на децата не им требаат совршени родители, туку:
- поддршка,
- доверба,
- структура,
- трпение,
- чувство дека вредат и кога не се најдобри.
Најважната лекција што детето треба да ја научи не е како секогаш да добива петки – туку како да учи, да се труди и да продолжи и кога нешто нема да оди совршено.
