ПИШУВА:
Д-р Ана Спасовска-Ѓорговска,
специјалист по физикална медицина и рехабилитација
♦♦♦♦♦♦♦
Астмата е хронично воспалително заболување на дишните патишта. Кај децата се карактеризира со:
- стеснување на бронхиите,
- зголемена чувствителност на дразби како прашина, инхалаторни алергени и студен воздух,
- симптоми како свирење во градите, кашлица и отежнато дишење.
Астмата се јавува во напади, но со правилна терапија и контрола, децата можат да водат нормален живот.
Бронхитисот е воспаление на бронхиите, најчесто предизвикано од вирусна инфекција. Кај децата се манифестира со:
- кашлица (често со секрет),
- замор,
- понекогаш покачена температура.
Бронхитисот обично е акутен и поминува за неколку дена до недели, но може да остави привремена осетливост на дишните патишта.
По астматичен напад или прележан бронхитис, дишните патишта кај децата остануваат чувствителни, а во белите дробови често се задржува секрет. Токму затоа, физикалната терапија претставува важен дел од закрепнувањето и враќањето на респираторниот тракт во нормала. Оваа терапија не е резервирана само за болнички услови – со правилна едукација, голем дел од процедурите можат безбедно да се применуваат и во домашни услови.
Физикалната терапија опфаќа збир од техники и вежби кои помагаат:
- да се исчистат дишните патишта,
- да се подобри капацитетот на белите дробови,
- да се олесни дишењето,
- да се зголеми физичката издржливост кај детето.
РЕСПИРАТОРНИТЕ ВЕЖБИ СЕ ОСНОВА НА ЗАКРЕПНУВАЊЕТО
Една од најважните техники во процесот на закрепнување е дијафрагмалното дишење – детето учи да дише длабоко, користејќи го стомакот, а не само градниот кош. Ова овозможува подобра размена на кислород.
- Дијафрагмално дишење
Детето дише длабоко низ нос, при што стомакот се подигнува, а потоа полека издишува низ уста. Оваа вежба ја подобрува размената на воздух и го смирува дишењето. - Дишење со стеснети усни
По вдишување низ нос, детето издишува полека како да дува свеќа. Ова помага да се одржат дишните патишта отворени. - Вежби низ игра
Дување балони, сапуница или хартија – едноставен и забавен начин за подобрување на дишењето.
Редовното изведување на вежбите помага во подобрување на дишењето, зајакнување на белите дробови и побрзо закрепнување кај децата
Во домашни услови овие вежби најдобро е да се изведуваат преку игри за полесно да бидат прифатени од страна на детето. Доколку играта е прифатена од страна на детето и се спроведува редовно, ефектот од терапијата ќе биде неминовен.
Чистењето на секретот е клучен чекор во закрепнувањето, бидејќи знае значително да го отежни дишењето, а се постигнува преку:
- Контролирано кашлање. Детето се охрабрува да кашла по длабоко вдишување, за полесно исфрлање на секретот.
- Позициони вежби. Лежење во различни позиции (на страна или со благо наведната глава) за полесна дренажа.
- Лесна перкусија. Нежно тапкање по грбот може да помогне во раздвижување на секретот.
Овие техники помагаат секретот полесно да се исфрли од дишните патишта.
ДВИЖЕЊЕТО КАКО ЛЕК
Физичката активност е природен начин за зајакнување на белите дробови. Се препорачуваат:
- Одење и лесно движење
Кратки прошетки кои постепено се зголемуваат. - Истегнување
Едноставни вежби за рацете и градниот кош за подобра подвижност. - Игри со умерено движење
Активности што не предизвикуваат замор, но го активираат телото.
Чистењето на секретот е клучен чекор во закрепнувањето, бидејќи знае значително да го отежни дишењето, а се постигнува преку неколку техники
Важно е активноста да биде постепена и адаптирана на состојбата на детето. Интензитетот на спроведување на вежбите треба да биде 2 до 3 пати дневно, со времетраење од 10–15 минути, секогаш во проветрена просторија, со паузи според состојбата на детето.
Вежбите е потребно веднаш да бидат прекинати ако се јават: отежнато дишење, замор, вртоглавица.
СОВЕТИ ЗА РОДИТЕЛИТЕ
- Поттикнувајте редовни респираторни вежби секој ден.
- Обезбедете доволно внес на течности.
- Избегнувајте престој во простории со чад, прашина и ладен воздух.
- Следете ги симптомите и реагирајте навреме.
- Создадете пријатна атмосфера при изведување на вежбите, без притисок.
Потребна е посебна претпазливост и одложување на физикалната терапија доколку се појават висока температура, тешко дишење, акутен напад на кашлица. Во такви случаи, неопходна е консултација со педијатар.
Физикалната терапија е едноставна, но многу ефикасна алатка во закрепнувањето на децата по респираторни заболувања. Со мала посветеност и правилна примена, родителите можат значително да придонесат за здравјето и благосостојбата на своето дете.
Редовното изведување на овие вежби помага во подобрување на дишењето, зајакнување на белите дробови и побрзо закрепнување кај децата.
