Во многу семејства постои таканаречен „забавен родител“. Тоа е мајката или таткото кој секогаш има енергија за игра, смислува спонтани активности, дозволува уште пет минути будност пред спиење и најчесто е првиот избор кога детето бара друштво за забава.
На прв поглед, таквиот родител изгледа идеално – опуштен, насмеан и секогаш подготвен за нова авантура.
Но, експертите предупредуваат дека прекумерното потпирање на улогата на „забавен родител“ може да има и помалку видливи последици за детето, за родителскиот однос и за семејната динамика.
Кој всушност е „забавниот родител“?
Според психологот Тамар З. Кахане, забавните родители често се спонтани, разиграни и подготвени да се опуштат пред своите деца. Тие не се оптоваруваат со совршенство, знаат да се пошегуваат на своја сметка и лесно влегуваат во детскиот свет на фантазијата.
Таквите родители често:
- организираат игри и заеднички активности;
- почесто велат „да“ отколку „не“;
- дозволуваат поголема слобода во секојдневните рутини;
- настојуваат да избегнат конфликти и дисциплинирање;
- сакаат децата да ги доживуваат како блиски и пристапни личности.
Иако оваа улога често се поврзува со татковците, експертите нагласуваат дека тоа не е правило. Во многу семејства токму мајките имаат позабавен пристап, а во некои случаи двајцата родители подеднакво ги делат одговорностите.
Зошто забавата е важна во воспитувањето?
Играта и опуштената интеракција имаат важна улога во детскиот развој. Кога децата се опуштени и се чувствуваат безбедно, полесно ја развиваат креативноста, имагинацијата, социјалните вештини и способноста за решавање проблеми.
Експертите истакнуваат дека токму преку играта децата ги обработуваат своите емоции, учат да соработуваат и создаваат спомени кои остануваат за цел живот.
Предностите од ваквиот пристап можат да бидат бројни:
- се зајакнува емоционалната поврзаност меѓу родителот и детето;
- се намалува стресот во семејната средина;
- се поттикнува отворена комуникација;
- се зголемува чувството на сигурност и прифатеност;
- децата полесно им се доверуваат на родителите со кои имаат опуштен однос.
Придобивки имаат и самите родители. Разиграноста може да им помогне да се релаксираат, да го намалат секојдневниот стрес и повторно да ја откријат креативноста што честопати ја потиснуваат поради бројните обврски.
Кога забавата станува проблем?
Проблемот настанува кога родителот станува толку насочен кон забавата што почнува да ги занемарува границите и одговорностите. Тогаш децата можат да почнат да го доживуваат повеќе како пријател отколку како личност која ги води и поставува правила.
Психолозите предупредуваат дека на децата, покрај љубовта и забавата, подеднакво им се потребни и јасни граници. Тие создаваат чувство на сигурност и предвидливост. Кога правилата не се доследни, децата можат да се чувствуваат збунето и несигурно.
На пример, ако едниот родител дозволува повеќе време пред екран, подоцнежно легнување или ги игнорира договорените правила, додека другиот се обидува да ја одржи рутината, детето добива спротивставени пораки. Со текот на времето може да почне да ги тестира границите и да ги користи разликите меѓу родителите во своја корист.
„Добриот“ и „лошиот“ полицаец
Една од најчестите последици од оваа динамика е создавањето поделба на „забавен“ и „строг“ родител.
Додека едниот организира игри, излети и опуштени активности, другиот се грижи за домашните задачи, лекарските прегледи, распоредите, домашните обврски и дисциплината. Таквата поделба може да доведе до фрустрација и чувство на неправда.
Експертите посочуваат дека родителот кој постојано мора да ги спроведува правилата често развива чувство дека е оставен сам во воспитната улога. Од друга страна, „забавниот родител“ може несвесно да го нарушува авторитетот на својот партнер.
На долг рок, тоа може да создаде тензии меѓу родителите, но и да му го отежне на детето разбирањето на очекувањата и одговорностите.
Како да се пронајде рамнотежа?
Експертите нагласуваат дека целта не е да престанете да бидете забавен родител. Напротив, на децата им се потребни родители кои ќе играат, ќе се смеат и ќе создаваат убави спомени со нив.
Клучот е во рамнотежата помеѓу топлината и авторитетот.
Тоа значи:
- да договорите заеднички семејни правила;
- доследно да ги спроведувате без оглед на расположението;
- да одвоите време за игра и забава;
- да не ја користите попустливоста како замена за квалитетно поминато време;
- да негувате однос во кој детето знае дека е сакано, но и дека постојат граници.
Важно е да се запамети дека на децата не им се потребни родители кои постојано ќе ги забавуваат. Ним им се потребни возрасни кои истовремено ќе ги насмеат, сослушаат, заштитат и научат на одговорност.
Токму комбинацијата од блискост, игра и јасни граници создава средина во која децата се чувствуваат сигурно, сакано и подготвено за здраво растење и развој.
