Гушењето, за жал, не е ретка појава кај малите деца, особено на возраст од една до пет години, а најчесто се случува за време на игра или јадење. Децата на оваа возраст природно го истражуваат светот ставајќи предмети во устата. Малите предмети како топчиња, монистра или батерии во форма на копче лесно можат да се заглават во дишните патишта и да предизвикаат гушење.
Најдобра превенција е ваквите предмети да се чуваат надвор од дофат на детето и да се внимава на големината, обликот и текстурата на храната. Сепак, и покрај претпазливоста, може да дојде до гушење. Ако дете кое претходно било здраво одеднаш почне силно да кашла додека јаде или игра, постои голема веројатност дека се гуши.
Како да препознаете гушење и што прво да направите?
Ако забележите предмет во устата на детето, обидете се внимателно да го отстраните, но никогаш не ставајте прсти наслепо во устата бидејќи можете да го оттурнете предметот уште подлабоко.
Доколку детето силно кашла, охрабрувајте го да продолжи да кашла и не го оставајте само. Но, ако кашлицата е тивка, речиси нечујна или детето не може да вдише воздух, веднаш повикајте Итна медицинска помош и проверете дали е свесно.
Ако детето е свесно, но не може ефикасно да кашла, потребно е да се применат удари по грбот и притисоци на градниот кош или стомакот. Понекогаш е потребна комбинација од повеќе техники, а редоследот не е пресуден. Ако една метода не помогне, обидете се со друга и продолжете сè додека предметот не биде исфрлен.
Прва помош кај бебиња до една година
За изведување удари по грбот, седнете и поставете го бебето со лицето надолу преку вашата подлактица или бут, при што ќе ги придржувате главата и вратот. Со дланката зададете до пет остри удари меѓу лопатките. По секој удар проверете дали предметот е исфрлен.
Доколку ударите по грбот не помогнат, а бебето е сè уште свесно, применете притисоци на градниот кош. Поставете го бебето на грб преку вашите нозе така што главата ќе биде пониско од остатокот од телото. Ставете два прста на средината на градниот кош, веднаш под линијата на брадавиците, и направете до пет кратки и остри притисоци. Ова создава вештачка кашлица која може да помогне во исфрлањето на туѓото тело.
Прва помош кај деца постари од една година
Кај поголемите деца, ударите по грбот се изведуваат така што детето ќе го наведнете напред преку вашето колено. Ако е преголемо за тоа, застанете зад него, наведнете го нанапред и зададете пет удари со дланката меѓу лопатките.
Ако ова не помогне, применете притисоци на стомакот (Хајмлихов зафат). Застанете или клекнете зад детето, обвиткајте го со рацете околу горниот дел од стомакот и стегнете една тупаница. Поставете ја меѓу папокот и ребрата, а со другата рака опфатете ја тупаницата. Потоа направете брз и силен потег навнатре и нагоре. Постапката може да се повтори до пет пати, внимавајќи да не се притиска долниот дел од градниот кош за да не дојде до повреда.
Што ако предметот не излезе?
Доколку предметот и понатаму не е исфрлен, а детето е свесно, продолжете наизменично да применувате циклуси на удари по грбот и притисоци на градниот кош или стомакот.
Ако сте сами, повикајте помош, но не го оставајте детето само.
Веднаш јавете се на 194 или 112 ако опструкцијата не е отстранета и продолжете со мерките за прва помош додека не пристигне медицинска екипа.
Важно е да побарате лекарска помош дури и ако предметот успешно е исфрлен. Можно е дел од него да останал во дишните патишта или при интервенцијата да настанала внатрешна повреда.
Кога детето ќе ја изгуби свеста
Ако детето кое се гуши се онесвести, веднаш поставете го на цврста и рамна површина и гласно повикајте помош.
Јавете се на 194 или 112 и вклучете го звучникот на телефонот за да ви останат рацете слободни. Во ниту еден момент не го оставајте детето само.
Отворете му ја устата и, само ако предметот е јасно видлив и лесно достапен, обидете се да го извадите. Веднаш започнете со кардиопулмонална реанимација (КПР) – постапка за спасување живот која вклучува компресии на градниот кош и вештачко дишење.
