Секој родител се прашува дали неговото дете има посебен талент или потенцијал што треба да се развива. Иако некои знаци на надареност можат да се забележат уште во раното детство, стручњаците нагласуваат дека талентираноста не значи дека детето ќе биде успешно во сите области ниту, пак, дека секогаш ќе биде пример за однесување.
Детето може да биде талентирано во една или во повеќе области, но тоа не подразбира дека ќе покажува еднакви способности насекаде. На пример, дете кое има исклучителен талент за математика не мора истовремено да биде подеднакво успешно во изучување јазици, музика или спорт.
Исто така, надарените деца остануваат деца. Тие не мора секогаш да бидат одговорни, организирани, уредни или послушни. Надареноста е само една од нивните карактеристики, а не мерка за целокупната личност.
Кога може да се забележат првите знаци?
Во предучилишната возраст ретко може со сигурност да се зборува за талентираност во целосна смисла на зборот. Попрецизно е да се зборува за потенцијална надареност.
Таквите деца често покажуваат способности кои се појавуваат порано отколку кај нивните врсници. Тие се пољубопитни, побрзо ги поврзуваат поимите и информациите, полесно учат и покажуваат поголем интерес за светот околу себе.
Меѓу показателите што можат да упатуваат на потенцијална надареност се:
- порано проодување и прозборување;
- ран интерес за букви, бројки и поимот време;
- брзо учење песнички и рецитации;
- изразена љубопитност и постојано поставување прашања;
- способност подолго време внимателно да слуша приказни;
- добро разбирање на односот причина-последица;
- развиено чувство за хумор;
- успешно извршување задачи кои се посложени за неговата возраст.
Што е поважно – талентот или средината?
За развој на надареноста потребни се и биолошки предиспозиции и поттикнувачка средина. Наследниот потенцијал сам по себе не е доволен доколку детето нема можност да ги развива своите способности.
Затоа родителите треба да му помогнат на детето да изгради позитивна слика за себе и да му овозможат самостојно да ги користи своите знаења, вештини и интереси.
Талентираните деца по природа се љубопитни и токму таа љубопитност треба да се негува, а не да се ограничува. Родителите можат да бидат пример преку сопственото однесување – читање книги, истражување нови теми и вклучување во креативни активности.
Подеднакво важно е детето да расте во средина богата со различни содржини и можности за учење, истражување и изразување на своите потенцијали.
Внимавајте на преголемите очекувања
Иако е природно родителите да сакаат нивното дете да го искористи својот потенцијал, експертите предупредуваат дека претераниот притисок може да има спротивен ефект.
Форсирањето, постојаните споредби со другите деца и високите очекувања можат да ја намалат мотивацијата и да создадат чувство на стрес и несигурност.
Најдобрата поддршка што родителот може да ја понуди е охрабрување, разбирање и можност детето да учи и напредува со сопствено темпо. Така талентот има најголеми шанси да се развие природно и успешно.
