Во време кога децата сè повеќе време поминуваат пред екрани, ново истражување носи охрабрувачка вест за родителите – решението можеби не е комплицирано, ниту бара многу време.
Имено, научниците тврдат дека една едноставна секојдневна навика пред третата година од животот може значително да влијае на тоа колку детето подоцна ќе биде „врзано“ за екраните.
Што вели истражувањето?
Големо истражување спроведено од научници од Универзитетот во Монтреал следело повеќе од 1.600 деца од најрана возраст до 12 години.
Резултатите покажале дека децата кои во рана возраст развиле здрави навики:
- поминуваат повеќе време надвор
- поретко избираат екран како забава
- имаат поактивен начин на живот
Интересно е што секоја добра навика во раното детство била поврзана со околу 5 минути повеќе дневна физичка активност на 12-годишна возраст – што на годишно ниво значи повеќе од 30 дополнителни часа движење.
Која е клучната навика?
Иако станува збор за комбинација од повеќе фактори, една навика особено се издвојува: Активна игра меѓу родител и дете – секој ден, дури и само 10 минути
Покрај тоа, важни се и:
- ограничување на времето пред екран (до 1 час дневно)
- доволно сон (11 до 14 часа за мали деца)
Но токму заедничката игра се покажала како еден од најсилните показатели за поголема активност и помала зависност од екраните подоцна.
Зошто играта е толку важна?
Експертите истакнуваат дека дури 90% од развојот на мозокот се случува пред третата година од животот, а токму тогаш искуствата имаат најголемо влијание.
Едноставни активности како:
- пеење
- игра криенка
- трчање, танцување или фрлање топка
помагаат во развојот на:
- емоциите
- вниманието
- самоконтролата
Децата кои активно играат со родителите подоцна:
- имаат подобри јазични и когнитивни вештини
- покажуваат помалку проблеми во однесувањето
Како изгледа тоа во пракса?
Добрата вест за родителите е дека не се потребни скапи играчки или специјални програми.
За најмалите: Доволни се контакт со очи, насмевка и пеење
За деца од 1 до 2 години: Кратки игри како брканица, танцување или игра со топка
За деца до 3 години: Заменете „уште една епизода“ со „уште една игра“
Експертите нагласуваат дека доследноста е поважна од времетраењето – дури и кратка, но редовна игра има големо влијание.
Проблемот со екраните започнува рано
Податоците покажуваат дека малите деца денес поминуваат и по неколку часа дневно пред екрани, што може да влијае на нивните навики подоцна во животот.
Затоа е важно да се реагира навреме – не со забрани, туку со замена.
Мал чекор што прави голема разлика
Ако вашето дете веќе често користи екран, не мора да менувате сè одеднаш.
Експертите советуваат: изберете еден дел од денот и заменете го со заедничка игра
Тоа може да биде:
- пред вечера
- по градинка
- пред спиење
Токму оваа мала, секојдневна промена може долгорочно да го обликува односот на детето кон екраните.
Во свет преполн со технологија, родителите често бараат сложени решенија. Но науката покажува дека одговорот е многу поедноставен: 10 минути игра дневно денес може да значат помалку екрани утре. И можеби најважно – тоа е време што детето ќе го памети.
