Тинејџерите често ги опишуваме како тешки и затворени, но ретко се прашуваме што навистина се крие зад таквото однесување. Напнатоста во домот не е секогаш само одраз на тинејџерскиот бунт. Зад неа често стои потребата за почит, приватност и доверба, како и желбата да бидат доживувани како личности, а не како некој што постојано треба да се „поправа“.
Растењето не значи само справување со училишните обврски, пријателствата и хормоналните промени. Тоа вклучува и секојдневни недоразбирања со родителите кои, иако најчесто имаат добри намери, понекогаш љубовта ја покажуваат на начин што делува контролирачки или потценувачки.
Кога ќе ги прашате тинејџерите што најмногу ги мачи, одговорите се изненадувачки слични. Тие не бараат совршени родители, туку само сакаат да престанат одредени однесувања поради кои се повлекуваат, ја кријат вистината или се чувствуваат помалку вредни. Ова се пет работи што многу тинејџери би сакале нивните родители да престанат да ги прават.
Омаловажување на нивните проблеми
Проблем што на тинејџер му изгледа како крај на светот, на возрасните може да им делува безначаен. Прекин на пријателство, непријатна ситуација на училиште, невозвратена симпатија или навредлив коментар за изгледот – во нивниот свет тоа е многу реално.
Кога родителите одговараат со реченици како „Не е тоа ништо страшно“ или „Утре ќе го заборавиш“, можеби сакаат да утешат, но тинејџерот често слуша: „Твоите чувства се претерани и неважни“.
Таквото омаловажување може да биде болно, бидејќи тинејџерите најчесто не бараат решенија, туку да бидат сфатени сериозно. Понекогаш најдоброто што родителот може да го направи е да се воздржи од желбата веднаш да „поправи“ и едноставно да признае дека на тинејџерот навистина му е тешко во тој момент.
Секоја грешка се доживува како карактерна маана
Тинејџерите грешат – тоа е неизбежен дел од растењето, учењето и младешката импулсивност, а не знак дека нешто не е во ред со нив. Проблемот настанува кога родителите на мали пропусти реагираат како да се сериозни карактерни недостатоци. Лоша оценка станува доказ за мрзеливост, доцнење знак на непочитување, а лошо расположение – неблагодарност.
Таквите реакции ги учат тинејџерите на опасна лекција: искреноста не се исплати. Ако секоја грешка се претвори во критика, казна или долго предавање, тие ќе почнат да кријат наместо да зборуваат.
Престануваат да зборуваат за своите проблеми дома, не затоа што не им е грижа, туку затоа што наместо разбирање очекуваат осуда. Она што им треба е смирена реакција што го одвојува однесувањето од личноста. Една грешка не значи уништена иднина.
Контрола наместо доверба
Една од најчестите забелешки на тинејџерите е дека родителите не прават разлика меѓу грижа и контрола. Проверување пораки, читање приватни разговори, влегување во соба без тропање или третирање на секоја затворена врата како аларм – сето тоа прави тинејџерите да се чувствуваат како да се под постојан надзор.
А кога младите се чувствуваат набљудувани, не стануваат посигурни, туку само повешти во криење.
Приватноста не е исто што и тајновитост. За тинејџерите тоа е знак дека родителите им веруваат и признаваат дека имаат свој внатрешен свет. Иако родителите мислат дека така ги штитат, претераната контрола испраќа порака: „Не ти верувам дека можеш да станеш самостоен“. Тоа може да го наруши односот што се обидуваат да го зачуваат.
Постојано коригирање
Многу тинејџери растат со постојани забелешки. Родителите им укажуваат што згрешиле, каде доцнат и како можеле подобро. Иако тоа најчесто доаѓа од љубов, кога комуникацијата се сведува главно на критика, тинејџерите се чувствуваат како постојано да се проценувани и никогаш доволно добри.
Она што им треба е рамнотежа. Сакаат родители што го забележуваат трудот, не само резултатите. Сакаат пофалба што не е врзана само за успех.
Тинејџер кој добива внимание само кога ќе згреши може да почне да верува дека љубовта мора да се заслужи со совршенство – што е исцрпувачки начин на растење. Охрабрувањето, пак, гради самодоверба.
Третирање како да се уште се деца
Можеби најголемата фрустрација кај тинејџерите е чувството дека родителите и понатаму ги третираат како мали деца. Додека родителите сè уште го гледаат детето што го негувале, тинејџерите веќе се во сосема поинаква фаза – формираат ставови, ги тестираат границите и учат да преземаат одговорност.
Кога родителите одбиваат да се прилагодат на таа промена, разговорите лесно се претвораат во борба за контрола.
Тинејџерите најчесто сакаат едноставна работа: да бидат третирани со почит соодветна на нивната возраст. Тоа не значи да им се дозволи сè, туку да се вклучат во разговори, да се слушне нивното мислење и да се прифати дека тие не се само копија на своите родители.
