О не, еве го повторно. Веќе точно можете да го препознаете моментот кога храната што некако, со многу труд, конечно завршила во устата на вашето дете – повторно ќе заврши на чинијата, масата или на подот. Понекогаш ви е јасно дека храната можеби не му се допаѓа, нова е и непозната. Понекогаш е премногу мека, понекогаш претврда. Но, она што не можете да го разберете е како совршено вкусна храна, ниту премногу топла ниту ладна, храна што детето ја сака – сепак на крај ќе заврши исплукана.
Освен што ве вади од такт, ве тера да чистите и да нудите нешто друго за јадење, ви одзема време и нерви, а и ве загрижува зошто детето го прави тоа и зошто едноставно не ја изеде храната. Да ве смириме веднаш: ова е сосема нормално однесување и детето брзо ќе го надмине.
Зошто џвака, па плука храна?
Ако малку подобро размислите за процесот на јадење, ќе сфатите дека тој е прилично сложен. Бебињата и малите деца сè уште учат да ги координираат усните, јазикот и вилиците за да загризат, џвакаат и голтаат. Тоа не е мала работа! Тука е и сетилното доживување на храната – вкусови, текстури, мириси.
Бидејќи многу фактори влијаат на јадењето, причините зошто детето ја плука храната можат да бидат различни. Но најчесто се сведуваат на тоа дека детето сè уште учи како да јаде.
„Џвакањето, плукањето, гледањето на храната, па повторно џвакање и потоа голтање – сето тоа е дел од процесот“, објаснува Одри Брд , педијатриски логопед. „Понекогаш децата учат визуелно и сакаат да ја видат храната за да проверат дали е доволно џвакана. Другпат сè уште учат како моторички да планираат – колкав залак да земат, колку залчиња одеднаш, колку пати да џвакаат и како да ја движат храната во устата.“
Значи, кога детето ќе погреши во проценката и ќе земе преголем залак, може да ја исплука храната и да почне одново. Понекогаш храната му е тешка за џвакање, па се заморува и се откажува. Ова често се случува со месо, бидејќи му треба повеќе време да се разложи во устата.
Постојат и други причини зошто детето може да ја плука храната:
- Среде јадење сфаќа дека е сито.
- Му никнуваат заби, па џвакањето му е непријатно или болно.
- Јаде храна што бара посложено џвакање (како месо, покрцкаво овошје или зеленчук), што се развива подоцна.
- Нема доволно зборови за да ти каже дека сака нешто друго.
- Сака да предизвика реакција и да привлече внимание.
Важно е да знаете дека тоа што детето ја плука храната не значи дека не ја сака. Можно е само сè уште да ги усогласува движењата потребни за голтање. Според некои експерти, храната треба да се понуди и до 12–20 пати пред да заклучиш дека детето навистина не ја сака.
Кога ќе престане со ова однесување?
Сигурно се прашувате кога ќе престане и дали треба да го учиш да не го прави тоа. Ова однесување е нормално и дел од развојот до околу втората година. Најчесто се јавува при воведување цврста храна, но и кога никнуваат заби или детето е болно.
Иако може да биде многу фрустрирачко, особено кога треба да чистиш по него, имај на ум дека е подобро детето да ја исплука храната отколку да се обиде да проголта преголем или недоволно џвакан залак.
Важно е да му дозволите да ја истражува храната – вкус, мирис, текстура, температура. Како и кај многу детски однесувања, најдобро е ова да го игнорираш ако сакаш да престане, а повремено смирено да му укажеш дека тоа не е во ред.
Сепак, ако забележите дека детето има потешкотии со голтањето, задолжително консултирајте се со лекар.
