Многу различни видови срцеви проблеми можат да ги засегнат децата и адолесцентите. Тие вклучуваат:
- вродени срцеви мани,
- инфекции што го зафаќаат срцето,
- срцеви заболувања стекнати во детството како последица на болести или генетски синдроми.
Со соодветен третман, многу деца и адолесценти со срцеви заболувања водат активен и исполнет живот.
Во продолжение се претставени најчестите видови срцеви заболувања кај децата и адолесцентите и начините на нивно лекување.
Вродени срцеви заболувања
Вроденото срцево заболување е срцева болест со која детето се раѓа. Се јавува поради аномалии во градбата на срцето кои се присутни уште при раѓањето. Се проценува дека едно од секои 100 новороденчиња се раѓа со вродена срцева мана. Вродените срцеви заболувања кај децата и адолесцентите може да вклучуваат:
- заболувања на срцевите залистоци, како коарктација на аортата и бикуспидна аортна валвула;
- синдром на хипопластично лево срце, при кој левата страна на срцето е недоволно развиена;
- дефекти со отвори во срцето, најчесто во преградите меѓу срцевите шуплини или големите крвни садови, како:
- вентрикуларен септален дефект,
- атријален септален дефект,
- отворен артериски канал (патентен дуктус артериозус).
- тетралогија на Фало, која претставува комбинација од четири аномалии:
- отвор во преградата меѓу двете комори,
- стеснет премин помеѓу десната комора и белодробната артерија,
- задебелен мускул на десната страна од срцето,
- неправилно поставена аорта.
Вродените срцеви заболувања можат долгорочно да влијаат врз здравјето. Најчесто се лекуваат со хируршки зафати, катетеризација, лекови, а во потешки случаи и со трансплантација на срце. Кај некои лица е потребно доживотно следење и лекување.
Атеросклероза
Атеросклерозата настанува кога во артериите се натрупуваат наслаги составени од масти и холестерол. Со текот на времето, артериите стануваат потврди и потесни, што го зголемува ризикот од згрутчување на крвта и срцев удар.
Како да знаете дали вашето дете има проблеми со срцето? Дете или тинејџер може да покаже некои знаци на срцеви проблеми, како што се проблеми со зголемувањеto на телесната тежина, отежнато дишење за време на активност, срцеви палпитации и губење на свеста за време на активност
Иако обично се развива со години и ретко предизвикува симптоми кај деца и адолесценти, истражувањата покажуваат дека процесот може да започне уште во детството. Ризикот е поголем кај деца со:
- прекумерна телесна тежина или обезност,
- дијабетес тип 1 или тип 2,
- висок крвен притисок,
- генетска предиспозиција,
- метаболички синдром.
Лекарите го проверуваат нивото на холестерол и крвниот притисок кај децата, а кај оние со зголемен ризик скринингот може да започне порано. Третманот најчесто вклучува промени во начинот на живот, како повеќе физичка активност и здрава исхрана.
Аритмии
Аритмијата претставува нарушување на срцевиот ритам кое може да ја намали ефикасноста на пумпањето на крвта. Кај децата можат да се јават различни видови аритмии, меѓу кои:
- забрзана срцева работа (тахикардија), најчесто суправентрикуларна тахикардија,
- забавена срцева работа (брадикардија),
- синдром на продолжен QT-интервал,
- Волф-Паркинсон-Вајтов синдром.
Симптомите може да вклучуваат:
- слабост,
- замор,
- вртоглавица,
- несвестица,
- тешкотии при хранење кај доенчиња.
Лекувањето зависи од видот на аритмијата и нејзиното влијание врз здравјето на детето.
Кавасаки болест
Кавасаки болеста е ретка болест што најчесто ги зафаќа децата помлади од 5 години. Таа предизвикува воспаление на крвните садови во:
- срцевите артерии,
- дланките,
- стапалата,
- устата,
- усните,
- грлото.
Дијагнозата обично се поставува врз основа на симптоми кои траат најмалку четири дена, како:
- висока температура,
- црвен и отечен јазик (налик на јаготка),
- промени во бојата на дланките и стапалата,
- распространет осип,
- црвени очи,
- зголемени лимфни јазли.
Навременото лекување е многу важно, бидејќи без третман може да дојде до проширување на коронарните артерии или формирање аневризми. Терапијата најчесто вклучува:
- интравенски имуноглобулини,
- аспирин, по препорака на лекар,
- кортикостероиди во одредени случаи.
На децата со Кавасаки болест често им е потребно долгорочно кардиолошко следење.
УПОТРЕБА НА АСПИРИН КАЈ ДЕЦАТА – Аспиринот понекогаш се користи под строг лекарски надзор за лекување на одредени состојби, како болеста Кавасаки. Сепак, неговата употреба за намалување на температура дома може да биде опасна. Кај деца со вирусни инфекции, аспиринот може да предизвика Рејев синдром – ретко, но сериозно заболување што ги оштетува мозокот и црниот дроб
Срцев шум
Срцевиот шум е звук што настанува при протокот на крв низ срцевите шуплини, залистоците или крвните садови во близина на срцето. Кај децата срцевите шумови се релативно чести и најчесто се безопасни. Сепак, понекогаш можат да укажуваат на срцев проблем, како:
- вродени срцеви мани,
- покачена телесна температура,
- анемија.
Доколку лекарот забележи невообичаен срцев шум, ќе бидат направени дополнителни испитувања. Таканаречените „невини“ шумови обично исчезнуваат сами, додека шумовите поврзани со срцева болест може да бараат третман.
Перикардитис
Перикардитисот е воспаление или инфекција на перикардот – тенката обвивка што го опкружува срцето. Поради воспалението се зголемува количеството течност меѓу неговите слоеви, што може да ја намали способноста на срцето правилно да пумпа крв. Перикардитисот има неколку различни причини:
- операција за корекција на вродена срцева мана,
- бактериски, вирусни или габични инфекции,
- автоимуни заболувања, како лупус.
Третманот зависи од тежината на состојбата, возраста на детето и неговата општа здравствена состојба.
Ревматска срцева болест
Инфекцијата со стрептококи од групата А, кои предизвикуваат стрептококна ангина и шарлах, може да доведе и до ревматска срцева болест. Најчесто се развива две до три недели по инфекцијата.
Ова заболување може трајно да ги оштети срцевите залистоци и срцевиот мускул преку воспаление наречено миокардитис.
Ревматската треска најчесто се јавува кај деца на возраст од 5 до 15 години, но знаците на ревматска срцева болест честопати се појавуваат дури во зрелата возраст.
Навременото лекување на стрептококната инфекција со антибиотици значително го намалува ризикот.
Инфекции на срцето
Вирусни, бактериски и габични инфекции можат да предизвикаат миокардитис – воспаление на срцевиот мускул што ја нарушува способноста на срцето да ја пумпа крвта низ телото.
Инфекциите на срцето се ретки и понекогаш предизвикуваат малку симптоми. Кога ќе се појават, тие често наликуваат на симптомите на грип:
- замор,
- отежнато дишење,
- непријатност или болка во градите.
Лекувањето обично вклучува лекови и терапии насочени кон контролирање на симптомите и лекување на причината за воспалението. (Healthline)
