Влегувањето во адолесценцијата, најчесто помеѓу 9. и 13. година од животот, е еден од најпредизвикувачките периоди за секое семејство. Детето кое некогаш послушно ги следело правилата, сега станува тинејџер кој бара слобода, независност и сопствен идентитет. Промените што ги носи овој период често се бурни, но тие се и неопходен чекор во развојот кон зрелоста, пишува Psychology Today.
Психологот Карл Е. Пикхарт истакнува дека родителите мора да се приспособат на новата динамика во односот со своите деца. Тој издвојува четири клучни промени што ги носи адолесценцијата и начини како полесно да се надминат.
- Оддалечување од семејството и приближување кон пријателите
Првата промена што ќе ја забележите е дека тинејџерот сè повеќе се повлекува во својот свет, а истовремено станува сè поблизок со пријателите. Ова одвојување од родителите е природен дел од развојот на самостојноста.
Родителите треба да очекуваат судир на интереси: тинејџерите тежнеат кон поголема слобода, додека родителите имаат задача да постават граници што обезбедуваат сигурност. Клучот е во пронаоѓањето рамнотежа помеѓу овие две потреби
Иако родителите може да чувствуваат тага поради губењето на блискоста, важно е оваа фаза да ја прифатат и да не ја сфаќаат лично. Одржувајте контакт преку мали семејни ритуали и заеднички моменти. Едноставен предлог како: „Ајде да направиме нешто забавно заедно!“ може да помогне во зачувувањето на поврзаноста.
- Потрага по сопствен идентитет
Адолесцентите почнуваат силно да ја изразуваат својата индивидуалност и да испробуваат нови интереси, понекогаш сосема различни од оние на нивните родители. Ова може да биде збунувачко, но истражувањето и експериментирањето се клучни за развојот на личниот идентитет.
Наместо критика, обидете се да покажете интерес за она што им е важно. Реченица како: „Научи нè што ти е важно во моментов“ може да помогне во градењето разбирање и доверба.
- Сè поголемо незадоволство од правилата
Како што расте желбата за слобода, тинејџерите стануваат почувствителни на забрани и ограничувања. Може да делуваат пркосно или незадоволно, што често доведува до несогласувања. Важно е да се почитува нивната потреба за независност, но и јасно да се зборува за очекувањата. Искрен пристап како: „Ова е она што сè уште го очекуваме од тебе и еве зошто“ им помага да ја разберат целта на правилата, наместо да ги доживуваат како казна.
- Почести несогласувања и расправии
Адолесцентите стануваат поодлучни во одбраната на своите ставови и сакаат сами да носат одлуки. Тоа често доведува до расправии, тестирање на границите и одложување на обврските. Конфликтите во оваа фаза се речиси неизбежни, но не мора да бидат негативни. Обидете се разговорот да го насочите кон меѓусебно разбирање: „Помогнете ни подобро да го разбереме вашето гледиште, а вие обидете се да го разберете нашето.“ На тој начин несогласувањата можат да станат можност за градење меѓусебна почит.
Како родителите можат да одговорат на предизвиците на адолесценцијата?
Останувањето смирен во моменти на отпор е клучно за здрав однос. Пикхарт советува три важни работи:
- Не сфаќајте го однесувањето лично. Тинејџерите не сакаат да ги повредат родителите; нивното однесување ја одразува внатрешната борба помеѓу детето и возрасната личност во развој.
- Не гледајте на адолесценцијата како на казна. Тоа е период на учење, истражување и самостојно донесување одлуки. Помогнете им да учат од своите грешки.
- Прифатете ја промената во односот. Дел од магијата на детството исчезнува, но се создава нова форма на поврзаност – подлабока и позрела.
Родителите треба да очекуваат судир на интереси: тинејџерите тежнеат кон поголема слобода, додека родителите имаат задача да постават граници што обезбедуваат сигурност. Клучот е во пронаоѓањето рамнотежа помеѓу овие две потреби.
