Терминот „хеликоптер родителство“ (претерано заштитничко родителство) не е нов, но се чини дека денес е сè поприсутен. Во желбата да ги заштитиме децата од сè лошо, често несвесно го правиме токму спротивното – им го отежнуваме развојот на важни животни вештини.
Како што предупредува клиничкиот психолог д-р Саманта Родман Витен, ваквиот пристап може да доведе до тоа децата да растат несигурни и зависни од возрасните, дури и кога станува збор за секојдневни ситуации.
- Потешко решаваат проблеми и конфликти
Кога родителите постојано „влегуваат“ и решаваат работи наместо децата, тие немаат можност да научат како самостојно да се снаоѓаат.
Развојниот психолог Маријана Брусони истакнува дека токму преку вакви ситуации децата ги развиваат клучните вештини што ќе им бидат потребни подоцна во животот. Кога им даваме простор сами да се обидат, често нè изненадуваат со тоа колку навистина можат.
- Потешко се поврзуваат со другите
Дружењето со врсници не е само игра – тоа е начин на кој децата ја развиваат емоционалната интелигенција.
Иако е природно да сакаме да помогнеме кога работите ќе тргнат наопаку, важно е да им дозволиме сами да се обидат да решат одредени односи и ситуации. Така учат да си веруваат себеси и на своите проценки.
- Потешко се справуваат со неуспех
Малите нешта, како самостојна прошетка или решавање некоја задача, им покажуваат на децата дека можат да успеат дури и кога нешто е ново или предизвикувачко.
Психологот д-р Лиса Каплин нагласува дека самодовербата се гради токму преку такви мали победи – тие им даваат чувство дека се способни да се справат со животот.
- Потешко управуваат со анксиозноста
Децата кои постојано се заштитени од непријатни ситуации често развиваат страв од непознатото.
Психологот д-р Шерон Салин предупредува дека постојаното смирување („сè ќе биде во ред“) може краткорочно да помогне, но долгорочно ја зголемува анксиозноста. Децата треба да научат дека можат да поминат низ непријатни ситуации и дека се посилни отколку што мислат.
Интересно е и тоа што истражувањата покажуваат дека „ризичната игра“ (качување, возење велосипед по надолнина и слично) всушност им помага на децата да ја намалат анксиозноста, бидејќи им дава можност да почувствуваат страв и да го надминат.
- Потешко ги обработуваат емоциите
Кога не им даваме простор на децата да поминат низ разочарување, фрустрација или тага, им ја одземаме можноста да научат како да се справуваат со тие чувства.
Терапевтката Лијан Авила истакнува колку е важно децата да научат дека сите емоции се нормални и дека е во ред да ги почувствуваат – дури и кога се непријатни.
Во свет во кој постојано внимаваме на секој чекор, не е лесно да го пуштиме детето да погреши или да се соочи со нешто тешко. Стравот е присутен: од повреди, од осуда од други родители, од тоа дека на детето ќе му биде тешко.
Но токму преку тие мали, секојдневни предизвици, децата учат како да функционираат во светот.
Не постои совршен рецепт за родителство, но едно е сигурно – на децата им е потребна можност да се обидат, да погрешат и да научат. Колку и да ни е тоа нам тешко да го гледаме.
