Децата често забележуваат многу повеќе отколку што возрасните мислат, а психолозите предупредуваат дека токму секојдневните ситници можат силно да влијаат врз нивната самодоверба, односите со другите и начинот на кој се доживуваат себеси и светот околу нив. Тие не го впиваат само она што директно им го кажуваме, туку внимателно набљудуваат и како се однесуваме кон другите луѓе, како зборуваме за себе и како реагираме во секојдневните ситуации.
Децата особено лесно ги забележуваат однесувањата што возрасните често ги сметаат за неважни или мислат дека успешно ги сокриле. Ова се неколку работи што децата многу брзо ги препознаваат, дури и кога родителите мислат дека не обрнуваат внимание.
Забележуваат како зборувате за партнерот и за другите членови на семејството
Психологот Џасмин Мекој предупредува дека децата многу лесно забележуваат превртување со очите, сарказам и негативни коментари насочени кон партнерот или другите членови на семејството. Според неа, ваквото однесување може да влијае врз чувството на сигурност и поврзаност кај децата.
„Децата ги забележуваат ваквите односи, затоа обидете се убаво да зборувате за другиот родител и старателите пред детето“, вели Мекој. Таа смета дека поради тоа децата можат да станат поанксиозни и емоционално понесигурни.
Забележуваат како зборувате за сопственото тело
Нутриционистката Алисија Милер истакнува дека децата внимателно следат како возрасните зборуваат за сопственото тело и од тоа учат што е „посакувано“, а што не е. Таа додава дека децата лесно забележуваат избегнување фотографирање, прикривање на телото или негативни коментари за изгледот.
„Со своето секојдневно однесување, возрасните им покажуваат на децата како треба да гледаат на сопственото тело“, вели Милер. Ваквите модели можат да влијаат врз детската самодоверба и односот кон сопствениот изглед.
Децата брзо препознаваат што навистина ви е важно
Психологот Лаура Маркам објаснува дека децата не слушаат само што зборуваат родителите, туку внимателно го следат и нивното однесување. Како пример ги наведува родителите кои велат дека спортот не е само победа, но по натпреварот прво го прашуваат детето кој победил.
„Децата заклучуваат што родителите навистина ценат набљудувајќи го нивното однесување“, наведува Маркам. Таа додава дека на тој начин децата го градат сопствениот систем на вредности и ставови за светот.
Забележуваат како реагирате на сопствените грешки
Децата лесно забележуваат колку сме строги кон себе и како реагираме кога ќе направиме грешка. Miller смета дека родителите кои се претерано самокритични често несвесно го пренесуваат истиот модел и кај децата.
„Тие го забележуваат начинот на кој возрасните зборуваат сами со себе и како се справуваат со неуспехот“, истакнува таа. Од друга страна, возрасните кои ги признаваат грешките и смирено ги прифаќаат можат да им помогнат на децата да развијат отпорност и поздрав однос кон неуспехот.
Забележуваат и каков однос имате кон храната
Милер тврди дека децата многу брзо го усвојуваат начинот на кој возрасните зборуваат за храната и за сопствените навики во исхраната. Тие лесно впиваат и паметат коментари како „ова е лоша храна“ и слично.
Таа додава дека истражувањата покажуваат дека децата често развиваат слични навики во исхраната како нивните родители, и во детството и подоцна во возрасниот период. „Со своето однесување, возрасните им покажуваат на децата каков однос треба да имаат кон храната“, објаснува нутриционистката.
Го слушаат и начинот на кој зборувате за нив
Мекој истакнува дека децата забележуваат и како родителите зборуваат за нив пред други возрасни, дури и кога мислат дека детето не разбира сè целосно. Саркастичните коментари и исмејувањето на детските грешки можат негативно да влијаат врз нивната самодоверба и односот со родителите.
Психологинката ги советува родителите повеќе да зборуваат за тоа што детето или семејството научиле од одредена ситуација, наместо фокусот да биде само на проблемот.
„Разговарајте за лекцијата и решението, а не само за грешката“, заклучува Мекој.
